Wróć do Portalu
Media Awareness
4 min

Jak nie dać się nabrać algorytmom: 4 proste triki na demaskowanie fake newsów i deepfake’ów

Przewijasz feed, widzisz szokujące nagranie lub screen wiadomości i w ułamku sekundy czujesz złość albo zaskoczenie. Właśnie na te emocje polują twórcy dezinformacji. Dziś generatywna sztuczna inteligencja potrafi w kilkanaście sekund sklonować czyjś głos lub wygenerować fotorealistyczne wideo, a w Polsce tylko 44,3% osób posiada podstawowe kompetencje cyfrowe. Jak nie dać się zmanipulować?

Media Awareness
Fact-Checking
Krytyczne Myślenie

Zasada 10 sekund i emocjonalny hamulec

Jeśli nagłówek wywołuje w Tobie natychmiastowy szok, złość lub panikę, zatrzymaj się. Treści wiralowe projektuje się tak, by omijały logiczne myślenie.

Sprawdź źródło boczne (lateral reading)

Zamiast analizować sam podejrzany post, otwórz nową kartę i wpisz słowa kluczowe. Czy jakiekolwiek zaufane agencje informacyjne lub organizacje fact-checkingowe (np. Demagog) o tym piszą?

Szukaj artefaktów AI

Przy wizerunkach generowanych przez sztuczną inteligencję zwróć uwagę na:

  • nienaturalne odbicia światła w źrenicach
  • zlewające się tła
  • nielogiczne cienie
  • nietypowy układ palców
  • zęby pozbawione naturalnych przerw

Odwrócone wyszukiwanie obrazem

Jeśli zdjęcie wydaje się podejrzane, wrzuć je w Google Lens. Bardzo często okazuje się, że „świeży news” to kadr sprzed 5 lat z zupełnie innego wydarzenia.

Złota zasada CTRL+YOU

Niepewny news? Nie podawaj dalej. Twoje kliknięcie i udostępnienie to paliwo dla algorytmu.

Wróć do listy

Masz pytania? Napisz do nas na fundacja.own@gmail.com

Podobał się artykuł?

Zajrzyj do pozostałych materiałów w Portalu Wiedzy i Możliwości.

Przejdź do Portalu